Program profilaktyki i terapii logopedycznej zakłada zapobieganie zaburzeniom mowy oraz niwelowanie wszelkich wad wymowy i niedoskonałości artykulacyjnych, w tym również błędów wymowy – zaburzeń wynikających z nieznajomości norm ortofonicznych. Głównym celem zajęć logopedycznych jest usprawnianie komunikacji językowej uczniów ZS w Reptowie poprzez wprowadzanie działań profilaktycznych, poprawianie zrozumiałości wymowy (dotyczy szczególnie substytucji i redukcji grup spółgłoskowych), estetyki mówienia (dotyczy deformacji), a także innych nieprawidłowych artykulacji, zwracających uwagę swoją odmiennością.

Główne zadania logopedy szkolnego:

• Dokonywanie diagnoz logopedycznych
• Tworzenie programów terapii logopedycznej uwzględniających indywidualne potrzeby uczniów
• Działania w zakresie profilaktyki logopedycznej
• Prowadzenie terapii logopedycznej
• Motywowanie dzieci do działań niwelujących zaburzenia artykulacyjne
• Wzmacnianie wiary uczniów we własne możliwości, rozwijanie samoakceptacji i kształtowanie pozytywnej samooceny
• Wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci z wadą wymowy
• Prowadzenie ćwiczeń wspomagających terapię zburzeń komunikacji werbalnej
• Utrzymywanie stałej współpracy z rodzicami dzieci, pozostającymi pod opieką logopedy, w celu ujednolicenia oddziaływań terapeutycznych
• Utrzymywanie współpracy z wychowawcami, pedagogiem i psychologiem
• Kierowanie uczniów z deficytami w zakresie budowy/motoryki narządów mowy do odpowiednich specjalistów (ortodonta, laryngolog, chirurg)

Diagnoza logopedyczna

Określa charakter wady (rodzaj i stopień nasilenia) oraz przyczyny jej powstania. Pozwala na zaprogramowanie odpowiedniej terapii dostosowanej do indywidualnych potrzeb dziecka. Badanie diagnostyczne obejmuje:

·         ocenę rozwoju mowy,

·         ocenę słuchu fonemowego, budowy i sprawności aparatu artykulacyjnego, czucia narządów mowy,

·         ustalenie rodzaju nieprawidłowo artykułowanych głosek oraz sposobu ich wymawiania,

·         ustalenie przyczyn zaburzeń artykulacji,

·         ocenę wpływu wady wymowy na proces komunikowania się i ogólne funkcjonowanie dziecka w szkole i poza szkołą.

Profilaktyka logopedyczna

Ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju językowego dziecka. Zastosowana u małych dzieci pozwala na uniknięcie często żmudnej i długotrwałej terapii w starszym wieku. Profilaktyka logopedyczna, czyli skuteczne zapobieganie wadom wymowy poprzez wczesną interwencję logopedyczną oraz stymulację prawidłowego rozwoju językowego, obejmuje:

·         eliminację czynników mogących zakłócić naturalny proces rozwoju mowy,

·         usprawnianie motoryki i kinestezji (czucia) narządów mowy,

·         doskonalenie słuchu fonemowego i autokontroli słuchowej,

·         ćwiczenia oddechowe.

Terapia logopedyczna

Obejmuje kolejne etapy pracy korekcyjnej:

·         usunięcie przyczyny wadliwej wymowy (np. poprzez usprawnianie słuchu fonemowego, motoryki i kinestezji narządów artykulacyjnych, autokontroli słuchowej i inne),

·         wywołanie głoski normatywnej,

·         wprowadzanie prawidłowego dźwięku na podstawie modułu Ch. van Ripera
i J. V. Irwina (nie dotyczy głoski r):

o        1. Wiem, jak wymawia się dźwięk.

o        2. Mogę wymówić dźwięk w izolacji.

o        3. Mogę wymówić dźwięk prawidłowo między samogłoskami.

o        4. Mogę wymówić dźwięk prawidłowo w nagłosie wyrazu.

o        5. Mogę wymówić dźwięk prawidłowo w śródgłosie wyrazu.

o        6. Mogę wymówić dźwięk prawidłowo w wygłosie wyrazu.

o        7. Mogę wymówić dźwięk prawidłowo podczas czytania.

o        8. Mogę wymówić dźwięk prawidłowo w gabinecie logopedy.

o        9. Mogę prawidłowo posługiwać się dźwiękiem (który kiedyś sprawiał mi kłopot) w mowie spontanicznej.

Korygowanie nieprawidłowej realizacji fonemu /r/:

·         ćwiczenia przygotowujące – usprawniające motorykę języka,

·         wywoływanie głoski r metodą mechaniczną,

·         utrwalanie dźwięku w grupach spółgłoskowych (począwszy od tr- i dr-),

·         utrwalanie głoski r w połączeniu z samogłoskami, w izolacji, wyrazach, zdaniach i mowie spontanicznej.

Ćwiczenia wspomagające terapię logopedyczną:

·         ćwiczenia ortofoniczne,

·         ćwiczenia stymulujące rozwój słuchu fonemowego, pamięci słuchowej i autokontroli słuchowej,

·         ćwiczenia prawidłowej fonacji i emisji głosu, poprawnej dykcji,

·         ćwiczenia orientacji przestrzennej,

·         ćwiczenia percepcji i pamięci wzrokowej, koordynacji wzrokowo-słuchowo-ruchowej,

·         ćwiczenia orientacji przestrzennej, umiejętności szeregowania, układania ciągów tematycznych, logicznego myślenia, koncentracji uwagi,

·         kształtowanie twórczej aktywności słownej poprzez wzbogacanie słownictwa czynnego, tworzenie własnych tekstów, rymowanek,

·         doskonalenie umiejętności posługiwania się poprawną polszczyzną pod względem gramatycznym.